As prader铆as mari帽as do x茅nero Zostera ou Posidonia conforman ecosistemas moi relevantes na franxa intermareal e infralitoral das costas de moitas partes do planeta. Nas 煤ltimas d茅cadas, debido 谩 presi贸n que provocan diversas actividades humanas, numerosos estudos centr谩ronse nelas para mellorar a s煤a xesti贸n e conservaci贸n. No marco do proxecto de investigaci贸n ZEUS, un equipo de cient铆ficos galegos acaba de publicar, na revista Frontiers in Marine Science, unha revisi贸n global da literatura cient铆fica sobre as interacci贸ns entre as prader铆as mari帽as e actividades extractivas, como a pesca e o marisqueo. 鈥淥 obxectivo deste artigo 茅 obter un punto de referencia, unha gu铆a para co帽ecer cales son os problemas de conservaci贸n aos que se enfrontan estes leitos mari帽os no mundo, en relaci贸n coas actividades pesqueiras. Proporcionan servizos ecosist茅micos moi importantes no contexto do cambio clim谩tico, como refuxio de especies, aumento da produtividade da auga, filtraci贸n de contaminantes, fixaci贸n do fondo do mar contra a erosi贸n ou o secuestro de carbono鈥, explica Mariana Herrera, investigadora do Centro Interdisciplinario de Investigaci贸n en Tecnolox铆as Ambientais da USC (CRETUS) e primeira autora do artigo. O traballo tam茅n est谩 asinado por Celia Olabarria e Elsa V谩zquez da UVigo, Carlos Duarte da Universidade King Abdullah de Arabia Saudita, e Pablo Pita, Ana Tub铆o e Sebasti谩n Villasante do CRETUS da USC.

Impactos e beneficios

Os autores e autoras estudaron preto dun centenar de publicaci贸ns realizadas en diversas zonas costeiras dos distintos oc茅anos, a铆nda que hai un maior n煤mero de publicaci贸ns no hemisferio norte. Estes traballos aumentaron sobre todo dende principios do s茅culo XXI, o que constata o crecente interese por estas interacci贸ns nas 煤ltimas d煤as d茅cadas debido 谩 acumulaci贸n de presi贸ns antr贸picas e ao conseguinte declive que sufriron os bancos de prader铆as mari帽as ao longo do s茅culo XX. Nos 煤ltimos anos, a perda de superficie destes espazos segue avanzando, a un ritmo de arredor do 7% ao ano en toda a distribuci贸n mundial. O aumento da temperatura asociado ao cambio clim谩tico 煤nese as铆 aos impactos xa provocados pola pesca de arrastre, o dragado, o uso de motores ou a propagaci贸n de especies invasoras asociadas 谩 acuicultura. Esta revisi贸n pretende, polo tanto, analizar a situaci贸n actual destas interacci贸ns, identificar posibles lagoas de co帽ecemento e determinar as prioridades de investigaci贸n. Neste sentido, o equipo autor do traballo advirte da escaseza de estudos centrados nas interacci贸ns entre as prader铆as mari帽as e as actividades pesqueiras cunha perspectiva interdisciplinaria, que te帽an en conta as implicaci贸ns socioecol贸xicas e socioecon贸micas dos posibles conflitos. "Este co帽ecemento 茅 fundamental para crear pol铆ticas e plans de xesti贸n relevantes e para impulsar sistemas de goberno que te帽an en conta os dereitos e necesidades do sector pesqueiro", sinala o traballo. A an谩lise recolle d煤as categor铆as de interacci贸ns, que poder铆an considerarse positivas ou negativas. E cada un deles m贸strase nunha escala de magnitude segundo o seu impacto, dende un grao m铆nimo ata o m谩is alto. 鈥淎 maior铆a dos estudos revisados 鈥嬧媎escriben unha interacci贸n negativa entre estes leitos mari帽os e as actividades pesqueiras ou marisqueiras. No caso de Galicia, por exemplo, levamos estudando estas interacci贸ns dende o ano 2019 e vimos que nalgunhas zonas existe un conflito entre o marisqueo e a presenza de pradar铆as de Zostera: as mariscadoras dinnos que 谩s veces te帽en que arrincalas para poder mariscar. Pero esta distribuci贸n de prader铆as e marisqueo debe ser compatible para garantir a actividade e, ao mesmo tempo, non afectar 谩 presenza destes importantes h谩bitats鈥, explica Mariana Herrera. Por茅n, o equipo tam茅n fai fincap茅 nos servizos ecosist茅micos positivos destes bancos de faner贸gamas. 鈥淎s prader铆as das r铆as galegas constit煤en tam茅n un importante espazo de desova e cr铆a de especies como o choco (Sepia officinalis), e en xeral, est谩n relacionados cunha maior abundancia e recrutamento de especies de interese comercial鈥, engade a primeira autora do traballo. Esta revisi贸n agora publicada forma parte do proxecto de investigaci贸n ZEUS, financiado polo Ministerio de Ciencia e Innovaci贸n do Goberno de Espa帽a. O seu obxectivo 茅 proporcionar informaci贸n que facilite a xesti贸n integral e eficiente dos recursos marisqueiros nos bancos intermareais de Zostera nun contexto de cambio clim谩tico, no que os eventos extremos ser谩n m谩is frecuentes e intensos. ZEUS analiza, entre outras actuaci贸ns, o papel das prader铆as de Zostera noltei como 谩reas de cr铆a e h谩bitats de adultos de tres especies comerciais de ameixa, e como h谩bitat que favorece a resposta das distintas especies de ameixa 谩s vagas de calor e 谩s variaci贸ns das condici贸ns de salinidade. Est煤danse tam茅n os posibles efectos das ameixas na Zostera. A investigaci贸n desenv贸lvese en bancos marisqueiros de Cambados, Combarro e Testal, nas r铆as de Arousa, Pontevedra e Muros-Noia, respectivamente, e en estreita colaboraci贸n coas Confrar铆as de Cambados, Noia e a Lonxa de Campelo. O proxecto est谩 coordinado polas profesoras Celia Olabarria e Elsa V谩zquez, da UVigo.